AI En Auteursrechten: Wat Dit Betekent Voor Makers

Sabams visie op AI

Artificiële intelligentie biedt nieuwe mogelijkheden voor makers. Ze kan inspireren, ondersteunen en nieuwe creatieve processen mogelijk maken.

Tegelijk roept AI belangrijke vragen op over auteurschap, transparantie en vergoeding. Veel AI-systemen worden ontwikkeld op basis van bestaande creatieve werken. Voor Sabam is het essentieel dat makers weten hoe hun werken worden gebruikt en dat zij hiervoor eerlijk worden vergoed.

Daarom verdedigt Sabam het principe dat auteursrechtelijk beschermde werken niet zonder toestemming mogen worden gebruikt voor AI-training. Om de rechten van haar leden te beschermen, heeft Sabam gebruikgemaakt van het wettelijke opt-outmechanisme voor tekst- en datamining. AI-ontwikkelaars kunnen het Sabam-repertoire daardoor niet zomaar gebruiken voor trainingsdoeleinden.

Sabam volgt de Belgische en Europese ontwikkelingen rond AI van nabij op en werkt samen met beleidsmakers, partners en zustermaatschappijen aan een kader dat innovatie mogelijk maakt én de rechten van makers respecteert.

Ons uitgangspunt blijft duidelijk: technologie mag evolueren, maar menselijke creativiteit moet erkend, beschermd en eerlijk vergoed blijven.

Kan een werk dat met AI gemaakt is auteursrechtelijk beschermd zijn?

Dat hangt af van de menselijke creatieve inbreng.

Auteursrecht beschermt menselijke creativiteit. Wanneer jij als maker voldoende eigen creatieve keuzes maakt, kan je werk auteursrechtelijk beschermd zijn, ook als je tijdens het proces AI hebt gebruikt.

AI als hulpmiddel
Gebruik je AI als inspiratiebron, assistent of technisch hulpmiddel, terwijl jij de creatieve keuzes maakt? Dan kan je werk auteursrechtelijk beschermd zijn.

Denk bijvoorbeeld aan AI die ideeën aanreikt, suggesties doet of helpt bij bepaalde technische taken, terwijl jij bepaalt wat wordt gebruikt, aangepast of verder uitgewerkt.
AI als onderdeel van het creatieproces
Heeft AI een deel van het werk gegenereerd, maar lever jij zelf ook een voldoende creatieve bijdrage? Dan kan bescherming mogelijk zijn voor het deel waarvoor jij de creatieve keuzes hebt gemaakt.

Het is daarom belangrijk om correct aan te geven welke rol AI heeft gespeeld en welke bijdrage van jou afkomstig is.
Volledig door AI gegenereerd
Wanneer een werk volledig door AI wordt gegenereerd zonder voldoende menselijke creatieve inbreng, wordt het momenteel niet beschouwd als een auteursrechtelijk beschermd werk.

Voor dergelijke werken kunnen vandaag geen auteursrechten worden beheerd of uitbetaald.

Gebruik je AI in je creatieve proces?

Gebruik je AI bij het maken van een werk? Dan is transparantie belangrijk.

Sabam vraagt makers om correct aan te geven wanneer AI een rol speelde in het creatieproces. Zo kunnen we werken beter documenteren, ons rechtenbeheer verder ontwikkelen en voorbereid blijven op toekomstige regels rond AI en auteursrecht.

Deze informatie helpt om:

duidelijkheid te creëren over de menselijke creatieve bijdrage;
werken correct te documenteren;
toekomstige regelgeving correct toe te passen;
nieuwe ontwikkelingen rond AI en auteursrecht op te volgen.

Je blijft als maker zelf verantwoordelijk voor de informatie die je bij de aangifte van je werk doorgeeft.

Waar moet je op letten bij AI-platformen?

Wees voorzichtig wanneer je teksten, muziek, beelden, scenario's, ontwerpen of andere creatieve ideeën uploadt naar een AI-platform.

Sommige platformen nemen in hun gebruiksvoorwaarden op dat zij ingevoerde content mogen gebruiken om hun systemen verder te trainen of ontwikkelen. Daardoor kan je onbewust rechten of gebruiksmogelijkheden op je eigen werk afstaan.

Lees daarom altijd de gebruiksvoorwaarden zorgvuldig na voordat je creatieve werken invoert in een AI-tool.

Let daarbij onder meer op:

wat het platform met jouw input mag doen;
of jouw werk gebruikt mag worden voor training;
wie rechten heeft op de gegenereerde output;
of je de output commercieel mag gebruiken;
welke beperkingen gelden voor professioneel gebruik.

Wat je misschien nog wil weten

Ben ik nog auteur én kan ik lid worden van Sabam als ik AI gebruik? Ja. Je kunt lid worden van Sabam als jouw werk het resultaat is van eigen creatieve keuzes. Gebruik je AI als hulpmiddel bij het schrijven, componeren of creëren, dan blijft het werk in principe een menselijke creatie. Werken die volledig door AI zijn gegenereerd zonder voldoende menselijke inbreng, komen niet in aanmerking voor auteursrechtelijke bescherming en kunnen daarom niet door Sabam worden beheerd.

Is AI-content automatisch rechtenvrij?

Nee. AI-content is niet automatisch rechtenvrij. AI-systemen worden getraind met grote hoeveelheden bestaande teksten, composities en andere creatieve creaties, vaak zonder expliciete toestemming van de rechthebbenden. Daardoor kunnen de resultaten elementen bevatten die voortbouwen op beschermd werk.

Wat wél rechtenvrij is:

Werken waarvan het auteursrecht vervallen is (70 jaar na het overlijden van de auteur).
Werken die niet gebaseerd zijn op vooraf bestaande beschermde werken én waarvan de maker expliciet aangeeft dat je ze vrij mag gebruiken.

AI-content voldoet zelden aan die voorwaarden.

Waarom vraagt Sabam om ook volledig door AI gemaakte werken aan te geven?

Door ook volledig door AI gemaakte werken aan te geven, help je Sabam om beter inzicht te krijgen in hoe AI vandaag wordt gebruikt in de creatieve sector. Die informatie helpt ons om nieuwe ontwikkelingen op te volgen, onze dienstverlening verder te ontwikkelen en voorbereid te zijn op mogelijke toekomstige wijzigingen in de regelgeving.

Belangrijk: volledig door AI gemaakte songs worden momenteel niet als auteursrechtelijk beschermd beschouwd. Sabam kan hiervoor dus geen rechten innen of uitbetalen. Omdat de regelgeving rond AI snel evolueert, helpt registratie ons om snel te kunnen schakelen als er in de toekomst toch rechten of vergoedingen mogelijk worden.

Ben ik zelf verantwoordelijk voor het correct aanmelden van mijn werk? En betekent een aangifte dat mijn werk beschermd is? Ja. Als lid ben je verantwoordelijk voor het volledig en correct registreren van jouw repertoire en ervoor te zorgen dat de aangemelde werken auteursrechtelijk beschermd zijn. Dat geldt voor alle werken, gecreëerd met of zonder AI.

Je bent dus zelf verantwoordelijk om te beslissen of jouw creatieve bijdrage voldoende origineel is. Sabam kan niet bepalen of een werk auteursrechtelijke bescherming geniet. Wij verwerken enkel de informatie die jij bij een aangifte doorgeeft en beheren jouw werk op basis van jouw verklaring.

Belangrijk: een aangifte bij Sabam betekent niet dat een werk automatisch auteursrechtelijke bescherming geniet. Sabam voert geen juridische toets uit om na te gaan of een aangemeld werk voldoet aan de voorwaarden om te genieten van auteursrechtelijke bescherming.

Alleen een rechter kan hierover oordelen.

Wat zijn de risico’s wanneer ik mijn creaties deel met een AI‑platform?

Wanneer je songteksten, composities of andere creatieve ideeën uploadt naar een AI‑dienst, geef je vaak automatisch bepaalde rechten aan dat platform. Veel bedrijven bepalen in hun gebruiksvoorwaarden dat zij jouw materiaal mogen hergebruiken, bijvoorbeeld om hun systeem verder te trainen. In sommige gevallen verleen je zelfs een wereldwijde, niet‑exclusieve en kosteloze licentie zonder dat je je daarvan bewust bent.

Daarnaast leggen sommige AI‑aanbieders beperkingen op aan het gebruik van de output die jij via hun systeem genereert. Zo kan commerciële exploitatie, het delen op platforms of het gebruik in professionele projecten verboden of beperkt zijn.

Kort samengevat:

je kunt onbewust rechten op jouw eigen werk afstaan;
de vrijheid om AI‑gegenereerde output te gebruiken kan beperkt zijn.

Lees daarom altijd zorgvuldig de gebruiksvoorwaarden voordat je creatieve werken invoert in een AI‑dienst.

Waarom beschermt Sabam haar repertoire tegen gebruik door AI‑systemen?

Sabam wil vermijden dat AI‑platformen haar repertoire zonder toestemming gebruiken om hun modellen te trainen. Vandaag worden muziek, teksten, beelden en andere creatieve werken massaal ingezet voor AI‑training, vaak zonder transparantie, vergoeding of medeweten van de makers.

Door een duidelijk voorbehoud te maken voor tekst- en datamining van haar repertoire door AI‑platformen, zorgt Sabam ervoor dat wie Sabam‑werken wil gebruiken eerst toestemming moet vragen, de gebruiksvoorwaarden moet onderhandelen en een passende vergoeding moet voorzien.

Zo beschermt Sabam de exclusieve rechten van haar auteurs, componisten en uitgevers, terwijl ze tegelijk ruimte laat voor technologische innovatie die respectvol omgaat met creativiteit.

AI en auteursrechten:wat betekent dit voor jou als maker?

Kan een werk dat met AI gemaakt is auteursrechtelijk beschermd zijn?

AI en auteursrechten:
wat betekent dit voor jou als maker?