AI en muziek: zo geef je jouw werken correct aan
Nieuwe realiteit, duidelijke regels. Registreer je werk voortaan mét AI aanduiding in MyWorx. Zo zorgen we samen voor transparantie, correcte metadata en een beter beheer van jouw repertoire.
Dien je werk in via MyWorx Ga naar de FAQWaarom een AI aanduiding bij je aangifte?
Generatieve AI verandert hoe muziek ontstaat. Van inspiratie tot volledig AI-gegenereerde songs: AI beïnvloedt het creatieve proces en de manier waarop werken worden beoordeeld. Steeds meer leden gebruiken AI als inspiratiebron, hulpmiddel of voor bepaalde creatieve onderdelen.
Sabam wil deze evoluties niet afremmen, maar er transparant en zorgvuldig mee omgaan. Als beheersvennootschap beheren we auteursrechtelijk beschermde werken; daarom is het belangrijk om te weten welke menselijke creatieve inbreng aan de basis ligt van een aangifte. Die inschatting blijft altijd de verantwoordelijkheid van de auteur of uitgever.
Wat levert dit op?
- Transparantie – duidelijkheid over het creatieproces zorgt voor correcte documentatie en indeling van werken.
- Beter beheer – nauwkeurige info versterkt onze detectie‑ en opvolgsystemen.
- Voorbereiding op nieuwe regels – sluit aan op mogelijk toekomstige Belgische en Europese verplichtingen rond AI‑gebruik.
Ons uitgangspunt blijft hetzelfde: wie creëert, moet beschermd worden. En wie bijdraagt aan AI‑technologieën, moet kunnen meedelen in de waarde die eruit ontstaat.
Hoe werkt het?
Wanneer je een nieuw werk registreert, verschijnt eerst de vraag:
“Heb je gebruik gemaakt van AI?”
- Kies je “Nee” — dan registreer je jouw werk als een volledig menselijke creatie.
- Kies je “Ja” — dan selecteer je één van de drie opties hieronder, afhankelijk van de rol die AI speelde in jouw creatieproces.
De drie AI opties
AI als assistent
AI heeft je enkel geholpen tijdens het creatieproces, maar jij hebt alle creatieve keuzes gemaakt (bijvoorbeeld: AI gaf ideeën, suggesties of technische hulp, maar jij schreef de songtekst en compositie zelf).
→ De song is auteursrechtelijk beschermd.
AI als component
AI heeft of de songtekst of de compositie gegenereerd, en jij hebt het andere deel gemaakt door het maken van voldoende creatieve keuzes (bijvoorbeeld AI‑gegenereerde songtekst + jouw compositie, of AI‑gegenereerde compositie + jouw songtekst). Jij hebt zelf niets meer gewijzigd aan het deel dat werd gegenereerd door AI.
→ Enkel het deel van de song dat jij hebt gemaakt is auteursrechtelijk beschermd.
Volledig gegenereerd door AI
De volledige songtekst én compositie zijn door AI gegenereerd, en jij hebt er geen voldoende creatieve wijzigingen aan aangebracht (bijvoorbeeld een song die volledig door AI is gegenereerd op basis van een prompt).
→ Deze song is niet auteursrechtelijk beschermd.
Voorbeelden: welke categorie kies ik?
- AI gaf ideeën → AI als assistent
- AI schreef mijn volledige songtekst, de compositie is van mijn hand → AI als component
- Eén AI instrumentlaag → AI als assistent
- Compositie en songtekst volledig AI gegenereerd → volledig AI gegenereerd
- Ik speelde een AI compositie opnieuw in en ik schreef de songtekst → AI als component
Extra voordeel: mp3 upload mogelijk
Wanneer je een werk indient, kan je voortaan onmiddellijk een geluidsopname toevoegen. Deze opname wordt automatisch gekoppeld aan MyTrax, zodat we je muziek sneller herkennen op radio, tv en in discotheken.
Zo kunnen we jouw rechten nog nauwkeuriger en efficiënter beheren.
Hoe Sabam jouw repertoire monitort
De AI-aanduiding verbetert onze monitoring via:
- MP3 vergelijkingen
- Audio fingerprinting
- Analyse van gelijkenissen via AI ondersteunde systemen
Bescherming richting AI leveranciers
AI modellen worden vaak getraind op grote hoeveelheden muziek van makers. Daarom pleit Sabam voor transparantie over gebruikte datasets, voorafgaande toestemming en correcte vergoedingen wanneer creatief werk gebruikt wordt om systemen te trainen.
Belangenbehartiging: Sabam verdedigt jouw creatie
- Samenwerking met Europese koepels zoals GESAC
- Overleg met Belgische beleidsmakers
- Internationale samenwerking rond transparantie en datagebruik
FAQ — Auteurschap, AI en jouw rechten
Wat zijn de risico’s wanneer ik mijn teksten of muziek deel met een AI‑platform?
Wanneer je songteksten, composities of andere creatieve ideeën uploadt naar een AI‑dienst, geef je vaak automatisch bepaalde rechten aan dat platform. Veel bedrijven bepalen in hun gebruiksvoorwaarden dat zij jouw materiaal mogen hergebruiken, bijvoorbeeld om hun systeem verder te trainen. In sommige gevallen verleen je zelfs een wereldwijde, niet‑exclusieve en kosteloze licentie zonder dat je je daarvan bewust bent.
Daarnaast leggen sommige AI‑aanbieders beperkingen op aan het gebruik van de output die jij via hun systeem genereert. Zo kan commerciële exploitatie, het delen op platforms of het gebruik in professionele projecten verboden of beperkt zijn.
Kort samengevat:
- je kunt onbewust rechten op jouw eigen werk afstaan;
- de vrijheid om AI‑gegenereerde output te gebruiken kan beperkt zijn.
Lees daarom altijd zorgvuldig de gebruiksvoorwaarden voordat je creatieve werken invoert in een AI‑dienst.
Waarom vraagt Sabam om ook volledig door AI gemaakte songs aan te geven?
Sabam moedigt leden aan om ook songs die volledig door AI zijn gegenereerd te registreren. Zo krijgen we een duidelijk beeld van hoe AI vandaag gebruikt wordt in de creatieve sector. Dat helpt ons om onze dienstverlening aan te passen aan nieuwe evoluties en om voorbereid te zijn op mogelijke toekomstige wetswijzigingen.
Belangrijk: volledig door AI gemaakte songs worden momenteel niet als auteursrechtelijk beschermd beschouwd. Sabam kan hiervoor dus geen rechten innen of uitbetalen. Omdat de regelgeving rond AI snel evolueert, helpt registratie ons om snel te kunnen schakelen als er in de toekomst toch rechten of vergoedingen mogelijk worden.
Waarom beschermt Sabam haar repertoire tegen gebruik door AI‑systemen?
Sabam wil vermijden dat AI‑platformen haar repertoire zonder toestemming gebruiken om hun modellen te trainen. Vandaag worden muziek, teksten, beelden en andere creatieve werken massaal ingezet voor AI‑training, vaak zonder transparantie, vergoeding of medeweten van de makers.
Door een duidelijk voorbehoud te maken voor tekst- en datamining van haar repertoire door AI‑platformen, zorgt Sabam ervoor dat wie Sabam‑werken wil gebruiken eerst toestemming moet vragen, de gebruiksvoorwaarden moet onderhandelen en een passende vergoeding moet voorzien.
Zo beschermt Sabam de exclusieve rechten van haar auteurs, componisten en uitgevers, terwijl ze tegelijk ruimte laat voor technologische innovatie die respectvol omgaat met creativiteit.
Wat doet Sabam om een eerlijk evenwicht te bewaren tussen innovatie en bescherming?
Sabam ondersteunt technologische ontwikkelingen zoals AI — zolang die gebeuren met respect voor de rechten van makers. De creatieve sector kan alleen duurzaam evolueren als innovatie gepaard gaat met correcte vergoeding en transparantie. Daarom zet Sabam in op:
- Transparantie verplichtingen rond de datasets waarop modellen worden getraind.
- Verplichte licenties en voorafgaande toestemming waar creatief materiaal wordt gebruikt.
- Eerlijke vergoedingen voor auteurs, componisten en uitgevers.
- Internationale samenwerking met zusterverenigingen.
- Actieve opvolging van juridische dossiers rond ongelicentieerd gebruik van beschermd materiaal.
Sabam streeft naar een duurzame balans: technologie mag vooruitgaan, maar niet ten koste van de makers die de creatieve basis vormen.
Ik heb een song gemaakt met hulp van AI. Kan ik mij aansluiten bij Sabam?
Ja, je kunt je bij Sabam aansluiten zolang je song het resultaat is van eigen creatieve keuzes voor minstens de songtekst of de compositie.
Als AI als assistent werd gebruikt tijdens het maken van je song, dan blijft het een menselijke creatie en kan je volledig lid worden.
Wanneer AI als component je songtekst of compositie heeft gegenereerd, kan Sabam enkel jouw menselijke aandeel beheren, maar lidmaatschap blijft mogelijk.
Een werk dat volledig door AI is gegenereerd, wordt niet beschouwd als een auteursrechtelijk werk en kan dus niet door Sabam worden beheerd. In dat geval heeft lidmaatschap geen zin.
Ben ik zelf verantwoordelijk voor het correct aanmelden van mijn werk? En betekent een aangifte dat mijn werk beschermd is?
Ja. Als lid ben je verantwoordelijk voor het volledig en correct registreren van jouw repertoire en ervoor te zorgen dat de aangemelde werken auteursrechtelijk beschermd zijn. Dat geldt voor alle werken, gecreëerd met of zonder AI.
Je bent dus zelf verantwoordelijk om te beslissen of jouw creatieve bijdrage voldoende origineel is. Sabam kan niet bepalen of een werk auteursrechtelijke bescherming geniet. Wij verwerken enkel de informatie die jij bij een aangifte doorgeeft en beheren jouw werk op basis van jouw verklaring.
Belangrijk: een aangifte bij Sabam betekent niet dat een werk automatisch auteursrechtelijke bescherming geniet. Sabam voert geen juridische toets uit om na te gaan of een aangemeld werk voldoet aan de voorwaarden om te genieten van auteursrechtelijke bescherming.
Alleen een rechter kan hierover oordelen.
Is AI‑muziek rechtenvrij?
Nee. AI muziek of synthetische muziek is geen rechtenvrije muziek. AI-systemen worden getraind met miljoenen bestaande songs, opnames en composities — meestal zonder toestemming van de rechthebbenden. Daardoor bevatten de resultaten elementen van beschermd werk.
Wat wél rechtenvrij is:
- Werken waarvan het auteursrecht vervallen is (70 jaar na het overlijden van de auteur).
- Muziek die niet gebaseerd is op vooraf bestaande werken én waarvan de maker expliciet aangeeft dat je die vrij mag gebruiken.
AI muziek voldoet zelden aan die voorwaarden.
Moet een gebruiker een licentie hebben als hij AI muziek inzet?
Ja, bijna altijd. De meeste bedrijven die “synthetische” of AI-muziek aanbieden, werken nog niet volgens de regels van het auteursrecht. Ze trainen hun systemen met beschermd repertoire zonder toestemming, zonder transparantie over de gebruikte data en zonder vergoeding aan de makers.
Tot er formele afspraken zijn tussen Sabam en AI-platformen, valt publiek gebruik van AI-muziek onder de bestaande Unisono licenties. Zo speelt men juridisch op veilig en zorgt men ervoor dat vergoedingen bij de juiste makers terechtkomen.
Kort samengevat:
- AI muziek is niet automatisch rechtenvrij.
- Geen licentie bij de bron? Dan ligt het risico bij de gebruiker.
- Een Unisono licentie biedt juridische zekerheid en correcte vergoeding.
Wat gebeurt er met het geld dat Sabam ontvangt voor het gebruik van AI-muziek?
AI platformen tonen niet welke nummers model hebben gestaan voor hun tracks. Daardoor kan Sabam niet bepalen welke specifieke makers gebruikt zijn bij de training.
Omdat hun muziek wel de creatieve basis vormt, keren we deze inkomsten uit via substitutielijsten: representatieve playlists van winkels, horeca, fitness, events… We kijken naar welke muziek normaal in die omgeving zou klinken en vergoeden de auteurs, componisten en uitgevers van die echte nummers.
Zo stroomt het geld alsnog naar de makers die de creatieve basis vormen waarop veel AI-modellen voortbouwen.
Aan de slag met je registratie
Registreer je werk in MyWorx en duid de rol van AI aan. Zo zorgen we samen voor correcte metadata en een vlottere verwerking van jouw repertoire.
Dien je werk in via MyWorx member@sabam.be